راهنمای بیمار

۱-۰. پیش از هر چیز

بیشتر بیماران غدد با یک عدد می‌آیند: TSH، قند ناشتا، HbA1c یا ویتامین D. عدد تنها کافی نیست. پزشک باید بداند عدد در چه شرایطی گرفته شده و شما چه داروهایی می‌خورید. اگر مدارک‌تان مرتب باشد، ویزیت اول پربارتر می‌شود.

این راهنما فهرست کلی است. چند چیز را از همان جایی که نوبت می‌گیرید بپرسید: نوبت چطور ثبت می‌شود، چه مدارکی لازم است و آیا آمادگی خاصی لازم دارد. این صفحه دربارهٔ روند مطب یا مرکز خاصی چیزی نمی‌گوید.

۱-۱. این‌ها را جمع کنید

• جواب آزمایش‌های قبلی با تاریخ و واحد. یک عدد بدون واحد و تاریخ کم‌فایده است. اگر چند آزمایش در ماه‌های مختلف دارید، همه را بیاورید، نه فقط آخری.
• گزارش تصویربرداری: سونوگرافی تیروئید، تراکم استخوان، ام‌آرآی، سی‌تی. اگر لوح یا تصویر دارید، همراه بیاورید. گزارش بدون تصویر هم کافی است و پزشک می‌گوید لازم است یا نه.
• فهرست همهٔ داروها: نام، شکل و برنامهٔ مصرف. NIDDK و NHS هر دو می‌گویند همهٔ داروها، داروهای بدون نسخه، گیاهان دارویی، ویتامین‌ها و مکمل‌ها را بگویید. مکمل مو و ناخن که بیوتین دارد را فراموش نکنید.
• قرص یا آمپول کورتون، حتی اگر مدتی پیش بوده. NHS می‌نویسد کورتون مصرف طولانی عوارضی مثل دیابت، فشار خون، پوکی استخوان و سندرم کوشینگ دارد.
• دفترچهٔ قند اگر قندسنج خانگی دارید. CDC می‌نویسد هر عدد را با نکته‌ای که ممکن است اثر گذاشته باشد یادداشت کنید و برای تیم درمان بیاورید. اگر حسگر پیوسته دارید، گزارش آن را ببرید.
• سابقهٔ خانوادگی: دیابت، بیماری تیروئید یا خودایمنی، پوکی استخوان، سرطان تیروئید.
• بارداری یا قصد بارداری، و اگر بارداری اخیر داشته‌اید. NIDDK و NHS می‌گویند در بیماری تیروئید و دیابت این نکته مهم است.
• فهرست پرسش‌ها، چون در ویزیت فراموش می‌شود.

۱-۲. پزشک معمولاً چه می‌پرسد؟

NHS می‌نویسد در بیماری تیروئید پزشک از نشانه‌ها، سابقهٔ خانوادگی تیروئید و بیماری‌های خودایمنی و بارداری اخیر می‌پرسد و ممکن است گردن را لمس کند تا ورم تیروئید را بسنجد. معمولاً پرسش‌هایی از این دست هم می‌آید:

• از کی شروع شد و آهسته یا ناگهانی بوده؟
• چه چیزی بدتر یا بهتر می‌کند؟
• خواب، وزن، اشتها، خلق و انرژی چطور است؟
• قاعدگی و باروری، برای زنان.
• داروهای فعلی و گذشته.

کاهش یا افزایش وزن، تغییرات قاعدگی و نشانه‌های دیگر را اگر نمی‌دانید از کی شروع شده، حدس بزنید و بگویید حدس است.

۱-۳. چه آزمایش‌هایی ممکن است بخواهد؟

بسته به شکایت، پزشک ممکن است آزمایش‌هایی مثل این‌ها بخواهد:

• هورمون‌های تیروئید (TSH و T4). NHS و NIDDK آن‌ها را برای تشخیص کم‌کاری یا پرکاری می‌نویسند.
• قند ناشتا یا HbA1c.
• گاهی تصویربرداری، مثل سونوگرافی تیروئید.

NIDDK می‌نویسد با نشانه‌ها نمی‌شود تشخیص قطعی داد و آزمایش لازم است. جزئیات آمادگی را در راهنمای «آمادگی برای آزمایش» ببینید.

۱-۴. پیش از ویزیت چه کاری نکنید؟

• دارو را سرخود قطع یا کم و زیاد نکنید. MedlinePlus می‌نویسد به پزشک بگویید چه می‌خورید، ولی بدون پرسیدن هیچ‌کدام را قطع نکنید. قرص تیروئید، انسولین و کورتون را بدون پزشک قطع نکنید.
• بیوتین: NHS می‌گوید بیوتین ممکن است آزمایش تیروئید را مخدوش کند. اگر مصرف می‌کنید، پیش از آزمایش از پزشک یا آزمایشگاه بپرسید.
• ناشتایی را خودتان حدس نزنید. برای قند ناشتا، NIDDK دست‌کم ۸ ساعت ناشتایی را می‌نویسد، ولی بعضی آزمایش‌ها ناشتایی نمی‌خواهند. همان‌جا که آزمایش می‌دهید بپرسید.

۱-۵. با چه کسی بروم؟

اگر یادتان می‌رود یا زبان پزشکی برایتان سخت است، یک نفر را همراه ببرید. بعد از ویزیت از پزشک بخواهید برنامه را بنویسد یا تکرار کند: چه آزمایشی، کی، و در چه صورت زودتر تماس بگیرید.

۱-۶. بعد از ویزیت

• نتیجه و برنامه را یادداشت کنید و جواب آزمایش‌های جدید را در همان پوشه نگه دارید.
• اگر دارو شروع شد، NIDDK می‌گوید برای قرص تیروئید معمولاً شش تا هشت هفته بعد آزمایش تکرار می‌شود. پیگیری را از یاد نبرید.
• اگر نشانهٔ تازه‌ای پیدا کردید یا از دارو عارضه دیدید، تا نوبت بعدی صبر نکنید و تماس بگیرید. موارد فوری را در راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» ببینید.

۲-۰. پیش از هر چیز

آمادگی دقیق را همان آزمایشگاهی می‌گوید که نمونه می‌گیرد، چون روش‌ها فرق دارد. این راهنما فقط توضیح کلی است. اگر دارویی می‌خورید، بدون پرسیدن آن را قطع نکنید.

۲-۱. کدام آزمایش ناشتایی می‌خواهد؟

NIDDK این‌ها را می‌نویسد:

• قند ناشتا (FPG): دست‌کم ۸ ساعت چیزی نخورید و ننوشید، جز جرعه‌ای آب. نمونهٔ صبح قابل‌اعتمادتر است.
• آزمون تحمل گلوکز (OGTT): دست‌کم ۸ ساعت ناشتایی. نمونهٔ ناشتا، بعد نوشیدن محلول قند و نمونهٔ دوم دو ساعت بعد.
• HbA1c: ناشتایی لازم نیست. هر ساعت از روز می‌شود داد. میانگین قند حدود سه ماه گذشته را نشان می‌دهد.
• قند تصادفی: ناشتایی لازم نیست و با نشانه‌ها به کار می‌رود.

آزمایش‌های دیگر، از جمله چربی خون و ویتامین D، آمادگی خودشان را دارند و منبعی که برای این صفحه باز کردیم آن‌ها را نمی‌نویسد. از آزمایشگاه بپرسید.

۲-۲. آزمایش تیروئید

MedlinePlus می‌نویسد برای TSH آمادگی ویژه‌ای لازم نیست. چند نکته:

• ساعت روز: مقدار TSH در طول روز تغییر می‌کند و MedlinePlus صبح زود را بهتر می‌داند.
• داروها: همهٔ داروهایتان را به پزشک و آزمایشگاه بگویید. MedlinePlus می‌نویسد بعضی داروها، مثل آمیودارون، لیتیوم، یدید پتاسیم و کورتون‌ها، ممکن است نیاز به مکث کوتاه داشته باشند. این تصمیم با پزشک است. خودتان قطع نکنید.
• قرص تیروئید پیش از آزمایش: منابعی که برای این صفحه باز کردیم دربارهٔ این‌که قرص صبح پیش از خون‌گیری خورده شود یا نه، حکم روشنی نمی‌دهند. از پزشک یا آزمایشگاهی که نمونه می‌گیرد بپرسید و همان را هر بار تکرار کنید، تا نتیجه‌ها با هم قابل مقایسه باشند.
• بیماری شدید اخیر: آزمایشگاه NHS می‌نویسد بیماری حاد می‌تواند نتیجه را گمراه کند و آزمایش بهتر است حدود سه ماه بعد از آن انجام شود. اگر تازه بیماری سختی داشته‌اید، بگویید.
• بعد از تغییر دارو: همین آزمایشگاه دست‌کم دو ماه صبر پیش از آزمایش مجدد را می‌نویسد و NIDDK برای شروع قرص تیروئید ۶ تا ۸ هفته. فاصله را پزشک می‌گوید.

۲-۳. بیوتین و آزمایش

بیوتین (ویتامین B7) در مکمل‌های مو، پوست و ناخن زیاد است. NHS و MedlinePlus هر دو می‌نویسند بیوتین می‌تواند نتیجهٔ آزمایش تیروئید را مخدوش کند، پس پیش از هر آزمایش به پزشک بگویید. آزمایشگاه NHS برای مقدارهای بالا می‌نویسد نمونه دست‌کم ۸ ساعت پس از آخرین مصرف گرفته شود. اگر بیوتین می‌خورید:

• پیش از آزمایش به پزشک یا آزمایشگاه بگویید.
• خودتان تصمیم نگیرید چند روز قبل قطع کنید و نتیجه را تفسیر کنید. پزشک می‌گوید مکث لازم است یا نه.
• مکمل را با نامش بگویید، چون ممکن است اسم بیوتین روی برچسب نباشد و در یک مولتی‌ویتامین یا «مو و ناخن» باشد.

۲-۴. «عدد من طبیعی است یا نه؟»

• محدودهٔ طبیعی از آزمایشگاهی به آزمایشگاه دیگر فرق دارد. آزمایشگاه NHS برای TSH بزرگسالان ۰٫۲۷ تا ۴٫۲ را آورده و MedlinePlus ۰٫۴ تا ۴٫۸. هر دو می‌گویند محدوده به روش آزمایشگاه بستگی دارد. همیشه عدد را با محدودهٔ همان برگه بسنجید.
• بارداری: محدودهٔ TSH در هر سه‌ماههٔ بارداری فرق دارد (آزمایشگاه NHS). به آزمایشگاه بگویید باردارید.
• کودکان: محدوده بر پایهٔ سن است.
• A1C همیشه قابل‌اعتماد نیست. NIDDK می‌نویسد در بعضی کم‌خونی‌ها، تالاسمی، کم‌خونی فقر آهن شدید، نارسایی کلیه یا بیماری کبد، بیماری‌های خونی، و در سه‌ماههٔ دوم و سوم بارداری ممکن است نتیجه گمراه‌کننده باشد. اگر A1C با قندهای شما جور نیست، پزشک باید دلیلش را بپرسد.
• یک عدد کافی نیست. NIDDK می‌نویسد پزشکان معمولاً برای تأیید دیابت آزمایش را تکرار می‌کنند.

برای تفسیر TSH مقالهٔ «عدد TSH یعنی چه؟» را ببینید.

۲-۵. روز آزمایش

• آب: در آزمایش‌های ناشتا، NIDDK جرعه‌ای آب را مجاز می‌داند.
• دارو: هر دارویی که پزشک گفته مصرف کنید، مصرف کنید. اگر پزشک نگفته است، قبل از آزمایش بپرسید که آن روز قرص را بخورید یا نه.
• همراه ببرید: فهرست دارو و مکمل، و جواب‌های قبلی با تاریخ و واحد.
• بعد از آزمایش: نسخهٔ جواب را نگه دارید.

۳-۰. پیش از هر چیز

CDC می‌نویسد پایش قند مهم‌ترین کاری است که می‌شود برای مدیریت دیابت کرد، چون غذا، دارو و فعالیت هر کدام قند را جابه‌جا می‌کنند. ولی هدف و تعداد دفعات را پزشک شما تعیین می‌کند. اگر انسولین یا داروی دیگری می‌خورید، خودتان آن را بر پایهٔ عدد قند کم یا زیاد نکنید، مگر برنامه‌ای را که با تیم درمان نوشته‌اید دنبال کنید.

۳-۱. چطور قند را بسنجم؟

CDC این مراحل را برای قندسنج انگشتی می‌نویسد:

۱. مطمئن شوید دستگاه شارژ و آماده است.

۲. دست را با آب گرم و صابون بشویید و خوب خشک کنید.

۳. دست را ماساژ بدهید یا تکان بدهید تا خون به انگشت برسد.

۴. نوک انگشت را با لانست بزنید و قطره‌ای خون را روی نوار بگذارید.

۵. نوار را در دستگاه بگذارید. عدد در چند ثانیه می‌آید.

۶. عدد را یادداشت کنید، همراه نکته‌ای که ممکن است اثر گذاشته باشد.

۷. لانست و نوار را دور بیندازید.

۸. لانست و ابزار پایش را هرگز با دیگران، حتی در خانواده، شریک نشوید.

دست سرد خون‌گیری را سخت می‌کند، پس دست را گرم کنید. نوارها را در جعبهٔ در بسته و دور از رطوبت و گرما و سرما نگه دارید. به یک نفر از خانواده بیاموزید دستگاه را به کار ببرد، برای وقتی که خودتان حال سنجیدن ندارید.

۳-۲. هدف چقدر است؟

CDC برای بیشتر بزرگسالان دیابتی که باردار نیستند این محدوده‌ها را می‌نویسد:

• پیش از غذا: ۸۰ تا ۱۳۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر.
• یک تا دو ساعت پس از غذا: کمتر از ۱۸۰.

CDC تأکید می‌کند هدف با سن، وضع سلامت و برنامهٔ درمان فرق می‌کند. NIDDK هم می‌نویسد برای بارداری هدف عوض می‌شود. پس عدد خودتان را از پزشک بپرسید.

۳-۳. چند بار و چه وقت؟

CDC می‌گوید پزشک تعیین می‌کند چه وقت و چند بار. NIDDK می‌نویسد اگر حسگر پیوسته دارید، باز هم در این موارد انگشتی لازم است: به عدد حسگر شک دارید، دوز انسولین‌تان عوض می‌شود، یا حسگر هشدار می‌دهد. بعضی حسگرها کالیبراسیون انگشتی هم می‌خواهند.

۳-۴. دفترچه یا برنامه

هر عدد را با نکته‌ای که ممکن است اثر گذاشته باشد یادداشت کنید: غذا، ورزش، بیماری، دارو. CDC می‌گوید الگوها را جست‌وجو کنید و برای تیم درمان بیاورید تا برنامه را تنظیم کنند. اگر دستگاه حافظه دارد یا به گوشی وصل می‌شود، همان کافی است. در غیر این صورت دفترچهٔ کاغذی.

A1C هم در کنار پایش خانگی لازم است. CDC می‌نویسد اگر دیابت دارید، دست‌کم دو بار در سال.

۳-۵. حسگر پیوسته یا انگشتی؟

NIDDK می‌نویسد حسگر پیوسته (CGM) زیر پوست، معمولاً شکم یا بازو، قند مایع میان سلول‌ها را هر چند دقیقه برآورد می‌کند و عدد را به گوشی، پمپ یا گیرنده می‌فرستد. انواعش: لحظه‌ای، اسکن دوره‌ای، و دانلود در مرکز. حسگرهای یک‌بارمصرف هر ۷ تا ۱۴ روز عوض می‌شوند. هزینه بیشتر است و پوشش بیمه فرق می‌کند. هشدار قند بالا و پایین دارد و پاسخ به آن باید طبق برنامهٔ درمان باشد. نیاز و نوع آن را پزشک تعیین می‌کند. این صفحه نمی‌گوید در دسترس بودن یا خدمات حسگر در کدام مرکز هست.

۳-۶. افت قند چیست؟

NIDDK می‌نویسد برای بسیاری از دیابتی‌ها یعنی قند کمتر از ۷۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر، ولی تیم درمان می‌تواند آستانهٔ دیگری برای شما تعیین کند. CDC کمتر از ۵۵ را شدید می‌نامد. در این حد قاعدهٔ ۱۵-۱۵ شاید کار نکند و فرد شاید نتواند خودش قند را بسنجد یا درمان کند، پس کس دیگری باید کمکش کند.

چه کسانی بیشتر در خطرند؟ NIDDK می‌گوید کسانی که انسولین یا بعضی داروهای دیگر دیابت می‌خورند، بیماران نوع ۱، ۶۵ ساله‌ها و بالاتر، کسانی که قبلاً افت داشته‌اند و بیماران کلیه، قلب یا اختلال شناختی.

علت‌ها: انسولین یا بعضی قرص‌ها، نخوردن یا دیر خوردن وعده، فعالیت بدنی بیشتر (اثرش تا ۲۴ ساعت می‌ماند)، الکل بدون غذا، بیماری که غذا را کم کند، و روزه گرفتن در حالی که دارو مصرف می‌شود.

نشانه‌ها: NHS و NIDDK می‌نویسند لرزش، تعریق، گرسنگی، سرگیجه، اضطراب یا زودرنجی، تپش قلب، خستگی، تاری دید، سردرد، گیجی و لب‌های سوزن‌سوزن. افت ممکن است در خواب هم پیش بیاید: بیدارشدن با خستگی یا گیجی، ملافهٔ خیس از عرق، کابوس. افت شدید می‌تواند به تشنج یا بی‌هوشی برسد.

۳-۷. افت خفیف را چطور درمان کنیم؟

این بخش برای کسی است که بیدار است و می‌تواند ببلعد. اگر نشانهٔ افت قند دارید یا قندتان پایین است، همان لحظه درمان کنید. اگر نمی‌توانید قند را بسنجید، نشانه را جدی بگیرید و درمان کنید (NHS). CDC قاعدهٔ ۱۵-۱۵ و NIDDK مقدار ۱۵ تا ۲۰ گرم کربوهیدرات سریع‌الاثر را می‌نویسند:

۱. ۱۵ تا ۲۰ گرم کربوهیدرات سریع‌الاثر بخورید. مثال‌ها: ۳ تا ۴ قرص گلوکز، نصف لیوان آب میوه یا نوشابهٔ معمولی (نه رژیمی)، یک قاشق غذاخوری شکر یا عسل یا شربت، یا یک تیوب ژل گلوکز.

۲. ۱۵ دقیقه صبر کنید و دوباره قند را بسنجید.

۳. اگر هنوز پایین است، تکرار کنید.

۴. وقتی قند به محدودهٔ هدف برگشت، یک میان‌وعدهٔ متعادل یا وعدهٔ غذایی با پروتئین و کربوهیدرات بخورید. NIDDK می‌گوید اگر وعدهٔ بعد بیش از یک ساعت دیگر است، میان‌وعده بخورید.

NIDDK می‌نویسد کسانی که داروهایی می‌خورند که هضم کربوهیدرات را کند می‌کنند، باید قرص یا ژل گلوکز بخورند، چون بقیه دیر اثر می‌کنند. اگر بیماری کلیه دارید، آب پرتقال نخورید چون پتاسیم زیادی دارد و آب سیب یا انگور گزینهٔ بهتری است (NIDDK). CDC می‌گوید بچه‌های کوچک ممکن است کمتر از ۱۵ گرم لازم داشته باشند و باید از پزشک پرسید. اگر افت‌های شما زیاد است، شب‌ها پیش می‌آید یا نشانه‌اش را حس نمی‌کنید، به پزشک بگویید (NHS).

۳-۸. افت شدید

CDC می‌نویسد گلوکاگون تزریقی بهترین درمان افت شدید است. NIDDK می‌گوید به‌صورت تزریق یا اسپری بینی هست. نسخه می‌خواهد، پس از پزشک بپرسید لازم است یا نه.

• به اطرافیان یاد بدهید: علائم افت، روش سنجش و محل نگهداری و روش مصرف گلوکاگون. CDC می‌گوید فرد با افت شدید ممکن است بیدار نباشد یا نتواند به خودش کمک کند.
• اگر بیهوش است، تشنج دارد یا نمی‌تواند ببلعد: هیچ‌چیز از راه دهان ندهید و او را در وضعیت بازیابی (به پهلو) بخوابانید (NHS). اگر گلوکاگون هست و روش زدنش را بلدید، فوراً بزنید.
• با ۱۱۵ تماس بگیرید: اگر گلوکاگون نیست یا بلد نیستید، همان لحظه. اگر گلوکاگون زدید، بلافاصله بعد از آن (NIDDK و CDC). NHS تماس را برای وقتی لازم می‌داند که گلوکاگون نباشد، ظرف ۱۰ دقیقه بهبودی نباشد یا فرد الکل خورده باشد. اینجا قاعدهٔ محتاط‌تر را نوشته‌ایم.
• وقتی به هوش آمد و توانست ببلعد: قند سریع‌الاثر بدهید و بعد کربوهیدرات ماندگارتر با پروتئین (CDC). تا بهبود کامل کنارش بمانید (NHS).
• NIDDK می‌گوید کارت یا دستبند هشدار پزشکی همراه داشته باشید.

۱۱۵ شمارهٔ اورژانس ایران است. برای فهرست کامل، راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» را ببینید.

۳-۹. پیشگیری از افت

NIDDK این‌ها را می‌نویسد:

• قند را مرتب با دستگاه بسنجید. اگر افت زیاد دارید یا نشانه‌اش را حس نمی‌کنید، حسگر پیوسته با هشدار ممکن است کمک کند.
• وعده‌ها و میان‌وعده‌های منظم با کربوهیدرات کافی بخورید و منبع قند سریع همراه داشته باشید.
• قبل، حین و بعد ورزش قند را بسنجید و با تیم درمان تنظیم دارو یا غذا را بپرسید.
• الکل را با غذا بخورید.
• از تیم درمان بپرسید کدام داروهای شما افت می‌دهند و برنامه را چطور تنظیم کنید.

NIDDK هشدار می‌دهد افت‌های تکراری ممکن است باعث «بی‌خبری از افت» شود، یعنی علائم را تا وقتی قند خیلی پایین نیامده حس نمی‌کنید. ترس از افت هم گاهی باعث می‌شود بیماران دارو را قطع کنند و قندشان بالا برود. این کار را نکنید و ترس‌تان را با پزشک در میان بگذارید.

۴-۰. پیش از هر چیز

این راهنما اطلاعات کلی است. نوع انسولین، مقدار و ساعت تزریق و برنامهٔ روز بیماری را تیم درمان شما برایتان می‌نویسد و هر کس فرق دارد. انسولین را، به‌ویژه در دیابت نوع ۱، هرگز خودسرانه قطع نکنید. NHS هم می‌نویسد حتی اگر چیزی نمی‌خورید، تزریق را رد نکنید و ببینید تیم درمان‌تان چه گفته.

۴-۱. انسولین چیست و چه کسی لازم دارد؟

NIDDK می‌نویسد انسولین هورمونی است که پانکراس می‌سازد.

• نوع ۱: بدن انسولین نمی‌سازد، پس تزریق ضروری است. معمولاً چند بار در روز، از جمله با وعده‌ها.
• نوع ۲: بعضی فقط با تغییر شیوهٔ زندگی کنترل می‌شوند. بسیاری به دارو و گاهی انسولین نیاز پیدا می‌کنند و نیاز در طول زمان ممکن است بیشتر شود. گاهی هم موقت است، مثلاً در بارداری یا بستری.
• دیابت بارداری: اگر غذا و فعالیت کافی نباشد، انسولین مطرح می‌شود. NIDDK می‌نویسد انسولین در بارداری بی‌خطر است.

انواع انسولین از نظر شروع اثر، اوج و مدت فرق دارد: سریع‌اثر، کوتاه‌اثر، متوسط، طولانی‌اثر و ترکیبی. نوع و برنامه را پزشک می‌گوید. روش‌های تزریق: سرنگ، قلم، پمپ و در بعضی موارد اسپری استنشاقی (NIDDK).

عارضهٔ اصلی انسولین افت قند است. NIDDK می‌گوید افزایش وزن هم ممکن است. در راهنمای «پایش قند در خانه و شناخت افت قند» روش درمان افت آمده است.

۴-۲. نگهداری انسولین

انجمن دیابت آمریکا و NHS این‌ها را می‌نویسند:

• یدک و باز نشده: در یخچال، دور از قسمت فریزر و المنت خنک‌کننده. اگر یخ بزند، دور ریخته شود.
• در حال مصرف: بسیاری از پزشکان دمای اتاق را پیشنهاد می‌کنند، چون انسولین سرد گاهی سوزش دارد. انجمن دیابت آمریکا می‌گوید در دمای اتاق حدود یک ماه می‌ماند. NHS می‌نویسد کارتریج باز می‌تواند ۴ یا ۶ هفته، بسته به مارک، در دمای اتاق بماند. برگهٔ همراه دارو یا داروساز را ببینید.
• گرما و نور: انسولین را از گرمای شدید، سرمای شدید و آفتاب مستقیم دور نگه دارید. در داشبورد ماشین نگذارید.
• قبل از تزریق: بگذارید انسولین سرد به دمای اتاق برسد (NHS).
• بازبینی: از تاریخ انقضا بگذشته را استفاده نکنید. اگر ذرات، تغییر رنگ یا بلور و کلوخه می‌بینید، استفاده نکنید. اگر شیشهٔ باز نشده است، می‌شود آن را به داروخانه برگرداند (انجمن دیابت آمریکا).
• ذخیره: NHS می‌گوید پزشک یا پرستار معمولاً ذخیرهٔ یک تا دو ماه را می‌گوید، با دست‌کم یک کارتریج یا ویال یدک.
• سرنگ و سوزن: هرگز سرنگ یا قلم را با کسی شریک نشوید. انجمن دیابت آمریکا می‌نویسد پیش از استفادهٔ دوباره از سرنگ با پزشک یا پرستار مشورت کنید. اگر بیمارید، دست زخم دارد یا مقاومت‌تان کم است، نکنید. سوزن‌ها را در ظرف محکم و غیرقابل سوراخ‌شدن بیندازید و ظرف را به بازیافت ندهید.

سفر: NHS می‌نویسد انسولین اضافه ببرید، آن را در بار دستی بگذارید، نامهٔ پزشک یا تیم دیابت همراه داشته باشید و اگر پمپ یا حسگر دارید، پیش از پرواز به ایرلاین بگویید. اگر کیسهٔ خنک می‌برید، انسولین را از یخ دور نگه دارید تا یخ نزند. اگر چند منطقهٔ زمانی را رد می‌کنید، از پزشک بپرسید برنامه چطور تنظیم شود.

۴-۳. روزهای بیماری

وقتی بیمار می‌شوید، قند بالا می‌رود و ممکن است نخواهید یا نتوانید بخورید. سه منبع این نکته‌ها را می‌گویند:

• CDC: انسولین و قرص دیابت را طبق معمول ادامه بدهید. گام‌های روز بیماری حتی وقتی قند در محدوده است هم لازم‌اند.
• انجمن دیابت آمریکا: پیشاپیش با تیم درمان توافق کنید که در بیماری چه برنامه‌ای دارید. بعضی داروها یا شیوه‌ها ممکن است عوض شود.
• NHS (دربارهٔ کتواسیدوز): انسولین را حتی وقتی چیزی نمی‌خورید ادامه بدهید و تزریق را رد نکنید.

نتیجه: بدون برنامهٔ پزشک، دوز را کم یا زیاد نکنید و انسولین را قطع نکنید. اگر برنامه ندارید، در همان روز اول بیماری تماس بگیرید. NHS هم می‌نویسد در دیابت نوع ۲ اگر استفراغ، اسهال یا تب دارید، با تیم درمان تماس بگیرید. ممکن است دارو را موقتاً متوقف کنند ولی خودتان نکنید.

۴-۳-۱. چه چیزهایی را رصد کنم؟

• قند: CDC می‌گوید هر ۴ ساعت بسنجید و یادداشت کنید. پزشک شاید بخواهد بیشتر بسنجید.
• کتون: CDC می‌گوید اگر بیمارید یا قند ۲۵۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر یا بیشتر است، کتون ادرار را هم بسنجید. انجمن دیابت آمریکا برای روز بیماری هر چهار تا شش ساعت را می‌نویسد. NHS برای کتون خون این‌ها را می‌دهد: زیر ۰٫۶ طبیعی، ۰٫۶ تا ۱٫۵ کمی بالا (دو ساعت بعد دوباره بسنجید و اگر حال‌تان بد است همان موقع با تیم تماس بگیرید)، ۱٫۶ تا ۳ در معرض خطر (همان موقع با تیم تماس بگیرید)، بیش از ۳ بالا، یعنی احتمال کتواسیدوز و اورژانس. برای نوار ادرار، NHS بالاتر از ۲+ را بالا و اورژانس می‌داند. NHS یادآوری می‌کند این عددها راهنماست و تیم درمان عدد شما را می‌گوید.
• مایعات: CDC می‌گوید به اندازه‌ای بنوشید که کم‌آب نشوید. انجمن دیابت آمریکا می‌گوید اگر نمی‌توانید آب نگه دارید، هر ۱۵ دقیقه جرعه‌جرعه بنوشید.
• غذا: CDC می‌نویسد تا جایی که می‌شود غذای معمول را بخورید. اگر نمی‌توانید، حدود ۵۰ گرم کربوهیدرات هر ۴ ساعت، مثلاً یک و نیم لیوان آب میوه یا سس سیب بدون شکر.
• تب و وزن: دما را صبح و عصر بسنجید و هر روز خودتان را وزن کنید (CDC).
• داروهای بدون نسخه: انجمن دیابت آمریکا می‌گوید از تیم درمان بپرسید کدام داروی سرماخوردگی و آنفلوانزا بی‌خطر است، چون بعضی قند را بالا می‌برند یا با داروهای شما اثر متقابل دارند.

۴-۳-۲. کی با پزشک تماس بگیرم؟

انجمن دیابت آمریکا می‌نویسد اگر در ۲۴ ساعت بیش از سه بار استفراغ یا اسهال داشتید، یا تب بالای ۱۰۱ درجهٔ فارنهایت (حدود ۳۸٫۳ درجهٔ سانتی‌گراد) ۲۴ ساعت ادامه داشت، تماس بگیرید.

کتون در ادرار را جدی بگیرید. CDC می‌گوید اگر کتون در ادرار دیدید، فوراً با پزشک تماس بگیرید و احتمالاً درمان بیمارستانی لازم می‌شود. همان صفحه کتون ادرار را در فهرست مراجعه به اورژانس هم می‌آورد. پس همان لحظه تماس بگیرید و اگر فوراً به پزشک نرسیدید، صبر نکنید و به اورژانس بروید.

۴-۳-۳. کی به اورژانس بروم؟

CDC این موارد را می‌نویسد:

• تنگی نفس.
• کتون در ادرار، اگر فوراً به پزشک نرسیدید، نوار بالاتر از ۲+ را نشان می‌دهد (NHS) یا حال‌تان بد است.
• ناتوانی در نگه‌داشتن مایعات بیش از ۴ ساعت یا غذا بیش از ۲۴ ساعت.
• کم‌شدن ۵ پوند (حدود ۲٫۳ کیلوگرم) یا بیشتر از وزن در طول بیماری.
• استفراغ یا اسهال شدید بیش از ۶ ساعت.
• قند کمتر از ۶۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر. اگر بیدارید و می‌توانید ببلعید، همان موقع قند سریع‌الاثر بخورید.
• تب بالای ۱۰۱ درجهٔ فارنهایت به مدت ۲۴ ساعت، اگر پزشک برنامهٔ دیگری به شما نداده است.

CDC برای کتواسیدوز قند ۳۰۰ یا بیشتر که پایین نمی‌آید، نفس با بوی میوه و استفراغ بدون توانایی نوشیدن را هم می‌نویسد. اگر خسته یا گیج‌اید، دیگری را بفرستید تا تماس بگیرد یا شما را ببرد. خودتان رانندگی نکنید.

۴-۴. کتواسیدوز و حالت هیپراسمولار

کتواسیدوز (DKA): CDC و NHS می‌نویسند وقتی انسولین کم است، بدن چربی می‌سوزاند و کتون بالا می‌رود. بیشتر در نوع ۱ است ولی در نوع ۲ هم ممکن است. نشانه‌ها: تشنگی و ادرار زیاد، درد شکم، تهوع و استفراغ، تنفس تند و عمیق، نفس با بوی میوه، خواب‌آلودگی و گیجی، تاری دید. NHS می‌نویسد نشانه‌ها معمولاً طی ۲۴ ساعت پیدا می‌شوند و گاهی زودتر. محرک‌ها: بیماری، فراموشی یا کمبود انسولین، گیرکردن پمپ، سکته، آسیب، الکل و بعضی داروها مثل کورتون و مدرها. CDC آن را اورژانس پزشکی می‌داند.

حالت هیپراسمولار (HHS): MedlinePlus می‌نویسد بیشتر در دیابت نوع ۲ کنترل‌نشده است. قند خیلی بالا و کم‌آبی شدید می‌شود و کتون معمولاً نیست. نشانه‌ها طی روزها یا هفته‌ها بدتر می‌شود: تشنگی و ادرار زیاد، بعد ضعف، تهوع، خشکی دهان، تب، گیجی، تشنج و کما. اورژانس است. پیشگیری: کنترل دیابت، شناخت کم‌آبی و عفونت، برنامهٔ روز بیماری و داشتن دارو برای سه ماه تا تمام نشود.

برای هر دو، با ۱۱۵ تماس بگیرید و داروهایتان را همراه ببرید. خودتان رانندگی نکنید (NHS).

۴-۵. اگر به تیم درمان دسترسی ندارم؟

به اورژانس نزدیک‌ترین بیمارستان بروید، داروها و فهرست دارویتان را ببرید و بگویید دیابت دارید.

۵-۰. پیش از هر چیز

این راهنما برای کسی است که دیابت دارد و می‌خواهد دربارهٔ روزهٔ رمضان تصمیم بگیرد. تصمیم دربارهٔ روزه گرفتن یا نگرفتن را پزشک شما و خودتان پیش از ماه با هم می‌گیرند. این صفحه نه آن را تجویز می‌کند و نه منع، و نمی‌تواند جای ارزیابی فردی را بگیرد. دربارهٔ حکم دینی روزه در بیماری از مرجع خودتان بپرسید.

IDF-DAR (فدراسیون جهانی دیابت و اتحاد «دیابت و رمضان») راهنمای مفصلی دارد که برای دیابتی‌هایی که روزه می‌گیرند خطر را درجه‌بندی می‌کند. متن کامل آن برای ما باز نشد و آنچه اینجا می‌خوانید از دو مقالهٔ علمی و یک راهنمای بیمارستانی است که آن را توضیح می‌دهند. اگر پزشک‌تان از آن استفاده می‌کند، از او بخواهید خطر شما را بسنجد.

۵-۱. چرا زود بپرسم؟

Johns Hopkins Aramco می‌نویسد شش تا هشت هفته پیش از رمضان نوبت بگیرید. پزشک وضع کنترل قند، داروها، تجربهٔ روزهٔ گذشته و خطر شما را می‌سنجد. PMC دربارهٔ ابزار IDF-DAR می‌نویسد ارزیابی حدود شش هفته پیش از ماه و هر سال تکرار می‌شود. نیازی نیست منتظر آخرین هفته بمانید.

ارزیابی خطر: ابزار IDF-DAR نمرهٔ ۰ تا ۳ را کم‌خطر، ۳٫۵ تا ۶ را متوسط و بالاتر از ۶ را پرخطر می‌داند. نمره‌ها نیم‌نمره‌ای بالا می‌روند، پس میان ۳ و ۳٫۵ عدد دیگری نیست. این نمره از چیزهایی مثل نوع دیابت و مدت آن، HbA1c، سابقهٔ افت قند، کتواسیدوز یا هیپراسمولار اخیر، کار کلیه، بیماری قلبی و رگی، بارداری، ضعف و اختلال شناختی، داروها و تجربهٔ روزهٔ قبلی ساخته می‌شود. مقاله می‌نویسد به پزشکان توصیه شده بیماران با خطر متوسط و بالا را از روزه منصرف کنند، ولی گفت‌وگو و تصمیم مشترک مهم است، چون بسیاری به هر حال روزه می‌گیرند.

۵-۲. چه کسانی معمولاً توصیه به روزه ندارند؟

Johns Hopkins Aramco می‌نویسد افراد با خطر بسیار بالا و بالا معمولاً توصیه به روزه نمی‌شوند. شامل:

• دیابت نوع ۱
• دیابت نوع ۲ کنترل‌نشده
• زنان باردار دیابتی
• کسانی که در سه ماه گذشته افت شدید قند داشته‌اند

همان صفحه می‌گوید کسی که دیابت نوع ۲ خوب کنترل‌شده و عارضهٔ عمده ندارد، با تغییر دارو و پایش ممکن است بتواند روزه بگیرد. تغییر دارو را فقط پزشک تعیین می‌کند.

۵-۳. خطرهای روزه

مقالهٔ PMC خطرها را این‌گونه می‌نویسد:

• افت قند: مستند است، به‌ویژه با انسولین یا سولفونیل‌اوره. NIDDK هم روزه گرفتن در حالی که داروی پایین‌آورندهٔ قند مصرف می‌شود را از علت‌های افت می‌داند.
• قند بالا: مستند است و گاهی با پرخوری یا فراموشی دارو همراه است.
• کتواسیدوز و هیپراسمولار: شواهد مختلط است. CDC بیماری و فراموشی انسولین را از محرک‌های کتواسیدوز می‌داند.
• کم‌آبی: مستند است و با گرما و روزهٔ طولانی بدتر می‌شود.
• لخته: این ارتباط مورد بحث است و محکم ثابت نشده.

۵-۴. کی باید روزه را شکست؟

Johns Hopkins Aramco می‌نویسد در این موارد روزه را بشکنید و از پزشک کمک بگیرید:

• قند کمتر از ۷۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر (۳٫۹ میلی‌مول در لیتر)
• قند بیشتر از ۳۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر
• نشانه‌های افت یا قند بالا
• کم‌آبی، تب، اسهال یا بیماری حاد

همان صفحه می‌گوید شکستن روزه در این موارد مجاز و لازم است. در افت قند، با همان قاعدهٔ ۱۵-۱۵ و قند سریع‌الاثر درمان کنید (راهنمای «پایش قند در خانه و شناخت افت قند»).

سنجش قند روزه را نمی‌شکند. Johns Hopkins Aramco می‌نویسد عالمان دینی سنجش انگشتی و حسگر قند را مجاز دانسته‌اند. پس برای سنجیدن صبر نکنید. اگر حال‌تان بد است، همان لحظه بسنجید.

باید فوراً با پزشک تماس بگیرید اگر افت یا قند بالای تکراری دارید، کم‌آبی با نوشیدن مایعات بهتر نمی‌شود، نشانهٔ تازهٔ عارضه پیدا کرده‌اید، یا مطمئن نیستید ادامه ایمن هست یا نه. نشانه‌های کتواسیدوز (تشنگی شدید، استفراغ، تنفس تند، نفس میوه‌ای، خواب‌آلودگی) را در راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» ببینید. در ایران با ۱۱۵ تماس بگیرید.

۵-۵. دارو و انسولین

• دارو را خودتان تغییر ندهید. Johns Hopkins Aramco می‌نویسد هر تغییر دارو را یک کادر پزشکی باید تأیید کند. زمان‌بندی و مقدار داروها در رمضان معمولاً عوض می‌شود و برای هر کس فرق دارد.
• انسولین را، به‌ویژه در نوع ۱، قطع نکنید. بدون برنامهٔ پزشک روزه نگیرید و انسولین را حذف نکنید.
• اگر دارویی می‌خورید که افت می‌دهد (مثل انسولین یا بعضی قرص‌ها)، بپرسید در سحر، افطار و بین آن‌ها چه باید کرد.

۵-۶. آب و غذا

Johns Hopkins Aramco این‌ها را می‌نویسد:

• آب: در سحر فراوان بنوشید و از افطار تا سحر هم مایعات کافی بخورید.
• سحر: کربوهیدرات‌های کندهضم مثل غلات کامل، جو دوسر، جو و حبوبات، همراه پروتئینی مثل تخم‌مرغ، ماست یا پنیر. نزدیک اذان بخورید تا مدت ناشتایی کوتاه‌تر شود.
• افطار: با خرما و آب شروع کنید. غذا را سریع و زیاد نخورید. غذای کبابی یا پخته را به سرخ‌شده ترجیح بدهید، سبزی اضافه کنید و شیرینی و نوشیدنی شیرین را کم کنید.
• کلاً: دو وعدهٔ اصلی و یک میان‌وعدهٔ سبک.

برنامهٔ دقیق تغذیه را با پزشک یا کارشناس تغذیه تنظیم کنید.

۵-۷. اگر نمی‌توانم یا نمی‌خواهم روزه بگیرم

با پزشک صحبت کنید و ببینید در شرایط شما چه کار ممکن است. اگر تصمیم گرفتید روزه بگیرید، آن را پیش از ماه با پزشک مطرح کنید و در طول ماه پایش را جدی بگیرید.

۶-۰. پیش از هر چیز

بیشتر وقت‌ها مشکل غدد را می‌شود در یک نوبت معمولی بررسی کرد. ولی چند حالت هست که نباید منتظر ماند. این فهرست همهٔ موارد را در بر نمی‌گیرد و جای دیدن پزشک را نمی‌گیرد. اگر نگران هستید یا مطمئن نیستید، تماس بگیرید. بهتر است تماس بی‌مورد باشد تا دیر.

در ایران شمارهٔ اورژانس ۱۱۵ است. اگر حالتان بد است، خودتان رانندگی نکنید. داروهایی را که مصرف می‌کنید با خودتان ببرید و بگویید بیماری غدد یا دیابت دارید.

سه دسته داریم: دستهٔ اول یعنی همین حالا ۱۱۵، دستهٔ دوم یعنی همان روز، و دستهٔ سوم یعنی در همین هفته با پزشک.

۶-۱. همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید

اگر یکی از این‌ها را دارید یا در کنار شما کسی دارد، تماس بگیرید. منتظر جواب پزشک خودتان یا رسیدن نوبت نمانید.

۶-۱-۱. افت شدید قند

NIDDK می‌نویسد افت شدید قند خطرناک است و باید فوراً درمان شود. نشانه‌ها: بی‌هوشی، تشنج، ناتوانی از بلعیدن یا پاسخ‌ندادن طبیعی (NHS). در این حالت به همین ترتیب عمل کنید:

• چیزی از راه دهان ندهید، چون فرد نمی‌تواند با ایمنی ببلعد (NHS).
• او را در وضعیت بازیابی (به پهلو) بخوابانید (NHS).
• اگر گلوکاگون تجویز شده و روش زدنش را بلدید، فوراً بزنید.
• با ۱۱۵ تماس بگیرید: اگر گلوکاگون نیست یا بلد نیستید، همان لحظه، و اگر زدید، بلافاصله بعد از آن (NIDDK و CDC).
• کنارش بمانید. وقتی به هوش آمد و توانست ببلعد، قند سریع‌الاثر بدهید و بعد کربوهیدرات ماندگارتر با پروتئین (NHS و CDC).

NHS تماس را برای وقتی لازم می‌داند که گلوکاگون نباشد، ظرف ۱۰ دقیقه بهبودی نباشد یا فرد الکل خورده باشد. اینجا قاعدهٔ محتاط‌تر را نوشته‌ایم.

روش درمان افت خفیف را در راهنمای «پایش قند در خانه و شناخت افت قند» ببینید.

۶-۱-۲. نشانه‌های کتواسیدوز (DKA)

CDC آن را عارضهٔ جدی و بالقوه کشندهٔ دیابت می‌نامد. بیشتر در نوع ۱ است، ولی در نوع ۲ هم ممکن است. نشانه‌ها (CDC و NHS): تشنگی شدید و ادرار زیاد، تهوع و استفراغ، درد شکم، تنفس تند و عمیق، دهان و پوست خشک، نفس با بوی میوه، سردرد، گرفتگی و درد عضله، خستگی شدید، خواب‌آلودگی و گیجی.

CDC برای مراجعهٔ فوری این موارد را می‌نویسد: قندی که ۳۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر یا بیشتر می‌ماند، نفس میوه‌ای، استفراغ با ناتوانی از نگه‌داشتن غذا یا مایعات، تنگی نفس، چند نشانه با هم، یا کتون بالا. NHS می‌گوید کتون خون بیش از ۳ میلی‌مول در لیتر یا کتون ادرار بالاتر از ۲+ را اورژانس بدانید و اگر نشانه دارید ولی کتون را نمی‌دانید، باز هم اورژانس است. اگر تا حالا دیابت نداشته‌اید و این نشانه‌ها را دارید هم همین است. CDC برای روز بیماری این‌ها را هم دلیل رفتن به اورژانس می‌داند: نگه‌نداشتن مایعات بیش از ۴ ساعت، و استفراغ یا اسهال شدید بیش از ۶ ساعت.

با ۱۱۵ تماس بگیرید یا بخواهید کسی شما را به اورژانس ببرد. خودتان رانندگی نکنید و داروهایتان را همراه ببرید (NHS). انسولین را حتی اگر چیزی نمی‌خورید قطع نکنید (NHS).

برای کتون ادرار یا کتون خون، مرحله‌های سنجش را در راهنمای «انسولین، نگهداری و روزهای بیماری» ببینید.

۶-۱-۳. حالت هیپراسمولار (HHS)

MedlinePlus می‌نویسد بیشتر در دیابت نوع ۲ کنترل‌نشده پیش می‌آید. قند خیلی بالا می‌رود، بدن شدیداً کم‌آب می‌شود و کتون معمولاً نیست. نشانه‌ها در روزها تا هفته‌ها بدتر می‌شوند: تشنگی و ادرار زیاد، بعد ضعف، تهوع، خشکی دهان، تب، گیجی، تشنج و کما. محرک‌ها: عفونت، سکته، جراحی اخیر، داروها یا تمام‌شدن داروی دیابت. این وضعیت اورژانس است: به اورژانس بروید یا با ۱۱۵ تماس بگیرید.

۶-۱-۴. بحران آدرنال

NHS بحران آدرنال را جدی‌ترین عارضهٔ بیماری آدیسون و اورژانس پزشکی می‌نامد. عفونت، تصادف یا آسیب و جراحی می‌توانند آن را راه بیندازند و علائم خیلی سریع بدتر می‌شوند. NIDDK قطع ناگهانی داروی استروئیدی را هم از علت‌های نارسایی آدرنال می‌نویسد، پس این هشدار برای کسی که مدت طولانی کورتون مصرف می‌کند هم هست. نشانه‌ها: ضربان تند، سرگیجهٔ شدید، درد شدید شکم یا پهلو، ضعف یا گرفتگی عضله، سردرد مداوم، تهوع و استفراغ، گیجی یا خواب‌آلودگی، تشنج یا بی‌هوشی. در این حالت:

• اگر آمپول اضطراری استروئید دارید و روش زدنش را آموخته‌اید، فوراً بزنید.
• حتی اگر آمپول را زده‌اید، با ۱۱۵ تماس بگیرید (NHS).
• به تیم اورژانس بگویید استروئید مصرف می‌کنید و کارت اضطراری استروئید را نشان بدهید (NHS).

قرص کورتون یا داروی استروئیدی را ناگهان قطع نکنید. NHS می‌نویسد قطع ناگهانی می‌تواند خستگی شدید، تهوع و استفراغ و سرگیجه بیاورد.

۶-۱-۵. طوفان تیروئید

اگر پرکاری تیروئید دارید و ناگهان این نشانه‌ها پیدا شد، با ۱۱۵ تماس بگیرید. MedlinePlus طوفان تیروئید را وضعیتی نادر و تهدیدکنندهٔ زندگی می‌نامد و NHS آن را شعله‌ورشدن ناگهانی علائم می‌نویسد. نشانه‌ها: بی‌قراری، گیجی یا تغییر هوشیاری، تب، ضربان تند و کوبنده، لرزش، تعریق، اسهال و برجستگی چشم. در پرکاری کنترل‌نشده و بعد از فشار شدید به بدن مثل عفونت، آسیب یا سکتهٔ قلبی پیش می‌آید، و به‌ندرت بعد از درمان با ید رادیواکتیو، حتی یک هفته یا بیشتر پس از آن. اغلب در بخش مراقبت‌های ویژه درمان می‌شود.

۶-۱-۶. کلسیم خیلی پایین یا بالا

• کلسیم پایین: NHS می‌نویسد سوزن‌سوزن شدن، گرفتگی و اسپاسم عضله از نشانه‌های کم‌بودن کلسیم است. گیجی، ضربان نامنظم قلب و تشنج نشانه‌های جدی‌ترند. اگر تشنج اولین بار است، از معمول طولانی‌تر است یا بیش از ۵ دقیقه ادامه دارد، به ۱۱۵ زنگ بزنید و خودتان رانندگی نکنید. NHS می‌نویسد کلسیم خیلی پایین می‌تواند تشنج و مشکل جدی قلبی بدهد و باید در بیمارستان درمان شود، پس با گیجی یا ضربان نامنظم هم به اورژانس بروید. بعد از جراحی گردن یا تیروئید، این نشانه‌ها را به تیم جراحی هم بگویید.
• کلسیم بالا: MedlinePlus می‌نویسد بسیاری نشانه‌ای ندارند ولی ممکن است تهوع، استفراغ، یبوست، تشنگی و ادرار زیاد، ضعف عضله و گیجی داشته باشند. موارد شدید که علامت دارند معمولاً بستری می‌شوند. اگر با کلسیم بالا یا پرکاری پاراتیروئید گیجی، استفراغ یا تشنگی شدید دارید، به اورژانس بروید. (NIDDK گیجی و استفراغ را از نشانه‌های شدیدتر پرکاری پاراتیروئید می‌نویسد.)

۶-۱-۷. موارد دیگر

• کمای میکزدمی (کم‌کاری بسیار شدید): نادر و بیشتر در سالمندان. NHS آن را اورژانس بیمارستانی می‌نامد.
• تنگی شدید نفس یا ورم گلو و زبان بعد از مصرف قرص تیروئید: NHS این را نشانهٔ واکنش آلرژیک جدی (آنافیلاکسی) می‌نویسد. با ۱۱۵ تماس بگیرید.
• تنگی نفس همراه با توده جلوی گردن: NHS برای دشواری نفس نوبت فوری می‌نویسد. اگر تنگی نفس شدید است یا بدتر می‌شود، منتظر نوبت نمانید و به اورژانس بروید.
• سردرد ناگهانی و شدید با تغییر بینایی، تهوع یا استفراغ در کسی که تومور هیپوفیز دارد: MedlinePlus می‌نویسد نشانه‌های فشار تومور به‌ندرت ناگهانی و شدید می‌شوند (آپوپلکسی هیپوفیز). به اورژانس بروید.
• درد شدید بعد از افتادن در کسی که پوکی استخوان دارد یا مشکوک است: NHS می‌گوید اورژانس و خودتان رانندگی نکنید.

۶-۲. همان روز با پزشک یا مرکز درمان تماس بگیرید

• قند بالا که با برنامهٔ معمول پایین نمی‌آید، حتی اگر کتون طبیعی است (NHS).
• همین حالا تماس بگیرید، نه آخر روز: کتون خون ۱٫۶ تا ۳ میلی‌مول در لیتر، حتی اگر حال‌تان خوب است، یا ۰٫۶ تا ۱٫۵ با احساس بیماری (NHS). کتون در ادرار هم همین است و اگر فوراً به پزشک نرسیدید، به اورژانس بروید (CDC).
• استفراغ یا اسهال بیش از سه بار در ۲۴ ساعت یا تب بالای ۱۰۱ درجهٔ فارنهایت (حدود ۳۸٫۳ درجهٔ سانتی‌گراد) به مدت ۲۴ ساعت، در کسی که دیابت دارد (انجمن دیابت آمریکا). اگر استفراغ یا اسهال شدید بیش از ۶ ساعت طول کشید یا مایعات را نگه نمی‌دارید، بخش ۶-۱-۲ را ببینید.
• تشنگی همیشگی، ادرار زیاد، خستگی شدید و کاهش وزن بی‌دلیل که تازه شروع شده: NHS می‌نویسد نوبت فوری با پزشک بگیرید یا با مرکز تلفنی مشاوره تماس بگیرید.
• افت قند تکراری یا شبانه، یا اینکه نشانهٔ افت را حس نمی‌کنید (NHS).
• عارضهٔ داروی ضدتیروئید: NIDDK می‌نویسد اگر خستگی یا ضعف، درد مبهم شکم، بی‌اشتهایی، بثورات یا کبودی آسان، زردی پوست یا چشم، گلودرد پایدار یا تب و لرز پیدا کردید، فوراً به پزشک بگویید.
• بارداری: اگر با بیماری تیروئید یا دیابت باردار شدید، NIDDK می‌گوید به‌محض فهمیدن با پزشک تماس بگیرید.
• بیمار شدن در حالی که قرص کورتون یا جایگزین کورتیزول می‌خورید. NHS می‌نویسد ممکن است مقدار دارو در بیماری باید بیشتر شود. فقط پزشک تعیین می‌کند.
• نشانهٔ تازه بعد از جراحی گردن.

۶-۳. در همین هفته نوبت بگیرید

• توده تازه در جلوی گردن، خشونت صدا یا دشواری بلع که بهتر نمی‌شود (NHS).
• کمردرد که پس از چند هفته بهتر نمی‌شود، خمیدگی کمر یا کوتاه‌شدن قد (NHS).
• ضربان تند، لرزش و کاهش وزن با اشتهای زیاد (NHS و NIDDK).
• قاعدگی نامنظم یا قطع‌شده یا ترشح شیر بدون بارداری.
• سردرد یا مشکل بینایی بدون توضیح.
• نشانه‌های مزمنی که بدتر شده‌اند.

۶-۴. اگر به پزشک خودتان دسترسی ندارید

به اورژانس نزدیک‌ترین بیمارستان بروید و بگویید دیابت یا بیماری غدد دارید. فهرست داروهایتان را همراه ببرید: انسولین، قرص تیروئید، کورتون، بیوتین یا مکمل‌ها. اگر ذخیرهٔ دارو یا گلوکاگون ندارید، پیش از آنکه تمام شود از پزشک یا داروخانه بپرسید.